Wat is een spiraaltje?
Een spiraaltje (IUD) is een langwerkend omkeerbaar anticonceptiemiddel (LARC) dat in de baarmoeder wordt geplaatst om zwangerschap te voorkomen. Het is een klein, T-vormig apparaatje van plastic en koper of met hormonen.
Er zijn twee soorten spiraaltjes:
Koperspiraaltje (niet-hormonaal) – Laat koper vrij, wat voorkomt dat zaadcellen een eicel bevruchten.
Hormonaal spiraaltje (Mirena, Kyleena, enz.) – Laat progestageen vrij, wat het cervicaal slijm verdikt en de ovulatie kan stoppen.
Een spiraaltje wordt ingebracht door een zorgprofessional en kan tussen de 5 en 10 jaar meegaan, afhankelijk van het type. Het is een van de meest effectieve en onderhoudsarme anticonceptiemethoden die beschikbaar zijn.
Voor wie is een spiraaltje geschikt?
Een spiraaltje kan een goede keuze zijn als je:
- Langdurige, zeer effectieve anticonceptie wilt (meer dan 99% effectief).
- Een onderhoudsarme methode verkiest die geen dagelijkse of wekelijkse aandacht vereist.
- Geen oestrogeenhoudende anticonceptie kunt gebruiken (bijv. de pil of pleister).
- Hevige of pijnlijke menstruaties hebt (hormonale spiraaltjes kunnen ze lichter maken of stoppen).
Het is echter misschien niet geschikt als je:
- Bepaalde baarmoedercondities hebt (zoals myomen) die de plaatsing van het spiraaltje beïnvloeden.
- Gevoelig bent voor bekkeninfecties of een geschiedenis hebt van bekkenontstekingsziekte (PID).
- Een onbehandelde seksueel overdraagbare infectie (SOA) hebt op het moment van inbrengen.
Hoe werkt het en wat zijn de opties?
Het koperspiraaltje werkt door koper vrij te geven, wat:
- Voorkomt dat zaadcellen overleven in de baarmoeder of eileiders.
- Implantatie van een bevruchte eicel voorkomt.
Het hormonale spiraaltje laat progestageen vrij, wat:
- Cervicaal slijm verdikt om zaadcellen te blokkeren.
- De baarmoederwand dunner maakt, waardoor implantatie onwaarschijnlijk wordt.
- De ovulatie bij sommige vrouwen kan stoppen.
De procedure omvat:
- Een huisarts of verpleegkundige brengt het spiraaltje in de baarmoeder in met behulp van een kleine applicator.
- De procedure duurt 5–10 minuten en kan milde ongemakken veroorzaken.
- Eenmaal geplaatst kan het spiraaltje 5–10 jaar op zijn plaats blijven, afhankelijk van het type.
Andere anticonceptieopties zijn de Combinatiepil, Minipil, Anticonceptiepleister of Anticonceptiering.