Wat is een spiraaltje?
Een spiraaltje (IUD) is een langwerkend, omkeerbaar anticonceptiemiddel (LARC) dat in de baarmoeder wordt geplaatst om zwangerschap te voorkomen. Het is een klein, T-vormig hulpmiddel van plastic en koper of met hormonen.
Er zijn twee soorten spiraaltjes:
Koperspiraal (niet-hormonaal) – Geeft koper af, wat voorkomt dat zaadcellen een eicel bevruchten.
Hormonaal spiraaltje (Mirena, Kyleena, enz.) – Geeft progestageen af, wat het baarmoederhalsslijm verdikt en de eisprong kan stoppen.
Een spiraaltje wordt ingebracht door een zorgverlener en kan tussen de 5 en 10 jaar blijven zitten, afhankelijk van het type. Het is een van de meest effectieve anticonceptiemethoden die weinig onderhoud vraagt.
Voor wie is een spiraaltje geschikt?
Een spiraaltje kan een goede keuze zijn als je:
- Langdurige, zeer effectieve anticonceptie wilt (meer dan 99% effectief).
- Een onderhoudsarme methode prefereert waarvoor je niet dagelijks of wekelijks aandacht hoeft te hebben.
- Geen anticonceptie op basis van oestrogeen kunt gebruiken (bijv. de pil of pleister).
- Hevige of pijnlijke menstruaties hebt (hormonale spiraaltjes kunnen ze lichter maken of laten stoppen).
Het is echter mogelijk niet geschikt als je:
- Bepaalde aandoeningen aan de baarmoeder hebt (zoals vleesbomen) die plaatsing van een spiraaltje bemoeilijken.
- Vatbaar bent voor bekkeninfecties of een voorgeschiedenis hebt van pelvic inflammatory disease (PID).
- Op het moment van plaatsing een onbehandelde seksueel overdraagbare aandoening (soa) hebt.
Hoe werkt het, en wat zijn de opties?
De koperspiraal werkt door koper af te geven, wat:
- Voorkomt dat zaadcellen overleven in de baarmoeder of eileiders.
- De innesteling van een bevruchte eicel verhindert.
Het hormonale spiraaltje geeft progestageen af, wat:
- Het baarmoederhalsslijm verdikt om zaadcellen tegen te houden.
- Het baarmoederslijmvlies dunner maakt, waardoor innesteling onwaarschijnlijk wordt.
- Bij sommige vrouwen de eisprong kan stoppen.
De procedure bestaat uit:
- Een huisarts of verpleegkundige brengt het spiraaltje in de baarmoeder in met behulp van een kleine applicator.
- De procedure duurt 5–10 minuten en kan lichte ongemakken veroorzaken.
- Zodra het is geplaatst, kan het spiraaltje 5–10 jaar blijven zitten, afhankelijk van het type.
Andere anticonceptieopties zijn de Combinatiepil, Minipil, Anticonceptiepleister of Anticonceptiering.
